Wat is dark mode in design?

Door Rosalie van Baasbank
Bijgewerkt op 15 april 2026
0

Donkere modus is een functie die het kleurenschema van een applicatie of website verandert van licht naar donker. Het is een populaire optie voor diegene die de voorkeur geven aan een minder heldere en meer ingetogen interface. Het biedt ook diverse voordelen voor gebruikers en apparaten.  

Ontwerp in dark mode is geen nieuw concept. Het komt zelfs uit de begindagen van de computer, toen monochrome monitoren groene tekst op een zwarte achtergrond weergaven. Dit werd gedaan om het stroomverbruik en de warmteontwikkeling van de apparaten te verminderen. 

Het ontwerp in dark mode verdween echter uit populariteit in de jaren 80 en 90, toen grafische gebruikersinterfaces opkwamen die het uiterlijk van inkt op papier nabootsten. Zwarte tekst op een witte achtergrond werd de standaard voor web- en app-ontwerp, omdat deze als natuurlijker en leesbaarder werd ervaren. 

De afgelopen jaren heeft het ontwerp in dark mode een comeback gemaakt, dankzij de opkomst van mobiele apparaten en het toegenomen bewustzijn van de gebruikerservaring. Gebruikers begonnen een donkere thema-optie te eisen voor hun favoriete websites en apps, vooral voor degenen die ze 's nachts of bij weinig licht gebruiken. 

Ontwikkelaars ontdekten ook dat dark mode kan helpen bij vermoeide ogen, batterijduur en toegankelijkheidsproblemen. Bovendien ontdekten ontwerpers dat een ontwerp in de donkere modus een strakke en elegante look voor hun producten kan creëren en belangrijke elementen en kleuren kan benadrukken. 

Als gevolg hiervan zijn veel merken van wereldklasse zoals WhatsApp, Instagram, Google, Facebook en Apple al op de donkere modus-ontwerptrein gesprongen en hun gebruikers de keuze geboden tussen lichte en donkere thema's. 

  1. Vermindert vermoeide ogen: Gebruik van de donkere modus kan helpen bij het verminderen van vermoeide ogen en zwakte, vooral bij weinig licht of in de avond. Dit komt omdat de dimmodus de hoeveelheid blauw licht vermindert die door het scherm wordt geproduceerd, wat het dag-nachtritme kan verstoren en slaapproblemen kan veroorzaken. De configuratie in dark mode vermindert bovendien het onderscheid tussen het scherm en de omgeving om je heen, wat oogstoornissen en hoofdpijn kan veroorzaken. 
  2. Bespaart de duur van je batterij: Het ontwerp in dark mode kan ervoor zorgen dat je langer met je batterij kunt doen op apparaten met OLED- of AMOLED-schermen, zoals telefoons en laptops. Dit komt omdat deze schermen alleen de pixels oplichten die nodig zijn om de inhoud weer te geven, terwijl de rest wordt uitgeschakeld. Daarom betekent het weergeven van meer zwarte pixels dat er minder stroom wordt verbruikt.  
  3. Focus op inhoud: Dark mode kan de nadruk leggen op de inhoud van de website. Kleurrijke elementen en afbeeldingen springen beter naar voren op een donkere achtergrond, waardoor de gebruiker gefocust blijft op de boodschap.  
  4. Verbetert de vormgeving/uiterlijk: Ontwerp in de donkere modus kan de vormgeving/uiterlijk en sfeer van de website of app helpen verbeteren, evenals je merkidentiteit. Een ontwerp in dark mode kan een strakke en verfijnde look voor je product creëren en emoties oproepen zoals mysterie, elegantie, kracht of luxe. Ontwerp in de donkere modus kan ook belangrijke elementen en kleuren op de interface benadrukken, waardoor ze meer opvallen.   
  5. Verhoogt de gebruikerstevredenheid: Het ontwerp in dark mode kan de gebruikerstevredenheid en loyaliteit helpen vergroten door hen meer controle over hun ervaring te geven. Gebruikers waarderen het dat ze de keuze hebben tussen lichte en donkere thema's, afhankelijk van hun persoonlijke voorkeur of situationele context. Gebruikers hebben ook de neiging om producten met een donker thema als moderner en innovatiever te beschouwen. 

Ontwerpen voor dark mode is niet zo eenvoudig als het omzetten van een schakelaar. Er zijn veel uitdagingen en valkuilen die je moet vermijden bij het maken van een donker thema voor je website of app. Hier volgen een paar tips waarmee je effectief kunt ontwerpen voor dark mode: 

  1. Wees spaarzaam met puur zwart: Puur zwart (#000000) kan te veel contrast creëren met andere kleuren op de interface, waardoor deze er hard of vervaagd uitzien. Puur zwart kan ook pixelvorming of ghosting-effecten veroorzaken op OLED- of AMOLED-schermen, omdat het langer duurt voordat de pixels worden in- en uitgeschakeld. Gebruik in plaats daarvan donkergrijs of getint zwart als primaire achtergrondkleur en reserveer puur zwart voor accenten of schaduwen.   
  2. Let op kleurgebruik: Niet alle kleuren werken goed in een ontwerp in dark mode. Sommige kleuren zien er misschien te helder of te donker uit op een donkere achtergrond, terwijl andere hun betekenis of associatie verliezen. Rood kan er bijvoorbeeld alarmerender of agressiever uitzien, terwijl groen er minder positief of milieuvriendelijk uit kan zien. Daarom moet je het kleurenpalet aanpassen aan het donkere thema, door de verzadiging, helderheid of dekking van de kleuren te verminderen, of door verschillende tinten of tinten van dezelfde kleur te gebruiken.   
  3. Zorg voor genoeg contrast: Het is essentieel om voldoende verschil te waarborgen voor helderheid en leesbaarheid in de dark mode-instelling. Het is belangrijk dat er duidelijk contrast is tussen de tekst en de achtergrond, evenals tussen verschillende onderdelen van de gebruikersinterface, zoals knoppen, symbolen of afbeeldingen. Hulpmiddelen zoals de Contrast Checker van WebAIM kunnen worden gebruikt om het contrastniveau van verschillende elementen te meten en ervoor te zorgen dat ze voldoen aan de WCAG 2.1-richtlijnen. Over het algemeen moet je streven naar een contrastverhouding van bijvoorbeeld 4,5:1 voor standaardtekst en 3:1 voor grote tekst of UI-componenten, zodat alles goed leesbaar blijft.   
  4. Geef een schakelaarkeuze: Geef bezoekers van je website de mogelijkheid om te schakelen tussen light mode en dark mode. Sommige mensen geven de voorkeur aan een lichtere achtergrond, dus het is belangrijk om deze optie beschikbaar te stellen. Ook is het mogelijk om naast de schakelaar ook rekening te houden met de instellingen van je telefoon of computer. 

Om je te inspireren en te laten zien hoe ontwerp in dark mode goed kan worden gedaan, vis dit een mooie website om te bekijken: Darkmodedesign.com

Dark mode implementeren op je website

Het toevoegen van een donkere modus aan je website is technisch goed te doen, maar vraagt wel om een doordachte aanpak. Je kunt niet simpelweg alle kleuren omdraaien en verwachten dat het er goed uitziet. De beste implementaties werken met CSS custom properties (variabelen) die je per thema aanpast.

Begin met het definiëren van twee kleurenpaletten: een voor het lichte thema en een voor het donkere thema. Gebruik CSS variabelen zoals --background-color en --text-color die je centraal beheert. Zo hoef je bij het wisselen van thema slechts de waarden van deze variabelen aan te passen.

De meeste moderne browsers ondersteunen de prefers-color-scheme media query. Hiermee detecteer je automatisch of een bezoeker de voorkeur heeft voor een donker thema. Door deze te combineren met een handmatige schakelaar op je website, geef je bezoekers de meeste controle.

In een CMS als Drupal of Payload CMS kun je dark mode als thema-optie aanbieden via het design system van je website. Bij Emble bouwen we dit soort functionaliteit regelmatig in voor organisaties die hun gebruikerservaring willen verbeteren.

Dark mode en toegankelijkheid

Dark mode en toegankelijkheid gaan hand in hand, maar alleen als je het goed aanpakt. Een slecht geïmplementeerde donkere modus kan de toegankelijkheid juist verslechteren. Denk aan onvoldoende contrast tussen tekst en achtergrond, of kleuren die hun betekenis verliezen.

De WCAG 2.2 richtlijnen schrijven minimale contrastverhoudingen voor: 4,5:1 voor normale tekst en 3:1 voor grote tekst. Deze eisen gelden zowel voor je lichte als je donkere thema. Test beide thema's apart met een contrastchecker.

Sinds de European Accessibility Act (EAA) van kracht is, moeten websites en webapplicaties in de EU voldoen aan toegankelijkheidseisen. Als je een dark mode aanbiedt, moet deze ook volledig toegankelijk zijn.

Wil je weten hoe toegankelijk je website is? Bekijk dan onze WCAG toegankelijkheidsaudit. We toetsen je website op alle WCAG 2.2 criteria en geven praktische verbeteradviezen.

Veelgestelde vragen over dark mode

Is dark mode beter voor je ogen?

Dark mode kan vermoeidheid van je ogen verminderen bij het werken in een donkere omgeving. In een goed verlichte ruimte is het verschil minder groot. Het belangrijkste voordeel is dat een donker scherm minder blauw licht uitstraalt, wat je slaapritme minder verstoort.

Heeft dark mode invloed op SEO?

Niet direct. Wel kan het indirect bijdragen: als bezoekers langer op je website blijven omdat de leeservaring prettiger is, verbetert dat je gebruikersstatistieken. Meer hierover lees je in zorgt een goed webdesign voor betere SEO.

Moet ik dark mode standaard inschakelen?

Dat hangt af van je doelgroep. Voor een mediaspeler of developer tool kan een donker thema standaard logisch zijn. Voor een zakelijke website is het veiliger om het lichte thema als standaard te houden en dark mode als optie aan te bieden. Respecteer in elk geval de systeemvoorkeur van de bezoeker via prefers-color-scheme.

Werkt dark mode op elk apparaat?

Ja, op elk modern apparaat met een actuele browser. De prefers-color-scheme media query wordt ondersteund door Chrome, Firefox, Safari en Edge. Op oudere browsers valt de website automatisch terug op het standaardthema.

Wat is het verschil tussen dark mode en een donker thema?

Dark mode is een instelling die de bezoeker zelf kan in- en uitschakelen. Een donker thema is een vast kleurenschema dat altijd actief is. Bij dark mode bied je de keuze aan de bezoeker, wat doorgaans de betere aanpak is.

Kan ik dark mode implementeren in Drupal?

Ja. In Drupal kun je dark mode implementeren via CSS custom properties in je thema, gecombineerd met een JavaScript-schakelaar. Wil je hier hulp bij? Neem contact met ons op en we denken graag mee.

Mocht je vragen hebben over Dark mode en webdesign? Stel ze gerust in het reactie gedeelte hieronder en ik beantwoord je vraag graag.

Lees ook: richtlijnen voor kleuren op je website.

Hulp nodig bij het ontwerpen van jouw website?

Onze webdesigners staan klaar om je te helpen met een prachtige website te ontwerpen met Dark Mode! Laat je e-mailadres achter en wij mailen je terug.

Deel dit artikel

Meer inzichten over UX / webdesign