Toegankelijkheidsindex.nl vernieuwd: meer websites, nieuwe categorieën en inzicht in trends

Van momentopname naar inzicht in ontwikkeling

Eerder dit jaar lanceerden we bij Emble de Toegankelijkheidsindex. Daarmee onderzoeken we hoe het gesteld is met de digitale toegankelijkheid van de belangrijkste Nederlandse websites. Bij de introductie onderzochten we 2.490 websites, verdeeld over 16 categorieën.

De resultaten lieten zien dat er nog veel werk aan de winkel is. Vooral sectoren als zorg en telecom scoorden opvallend slecht. Daarover schreven we eerder het artikel Zorg en telecom bungelen onderaan: toegankelijkheid Nederlandse belangrijkste websites dramatisch slecht.

Maar een eenmalige meting vertelt slechts een deel van het verhaal. We willen ook weten of websites daadwerkelijk toegankelijker worden. Daarom hebben we de afgelopen maanden gewerkt aan een flinke verbetering van de index.

Een vernieuwde testengine

Een belangrijke verbetering zit onder de motorkap. We hebben de oorspronkelijke testsoftware vervangen door een nieuwe engine op basis van axe-core, een open source tool voor het automatisch controleren van digitale toegankelijkheid.

Hiermee kunnen we onze metingen efficiënter uitvoeren en gemakkelijker herhalen. Dat laatste is belangrijk, want juist door regelmatig te meten kunnen we ontwikkelingen zichtbaar maken.

De automatische tests controleren webpagina's op verschillende toegankelijkheidsproblemen volgens de WCAG-richtlijnen. Denk bijvoorbeeld aan ontbrekende tekstalternatieven, onvoldoende kleurcontrast en technische problemen die het gebruik van een website bemoeilijken.

Een automatische scan kan niet alle toegankelijkheidsproblemen vaststellen. Daarvoor blijft een volledige WCAG-audit nodig. De index geeft wel een waardevol beeld van veelvoorkomende problemen op grote schaal.

18 nieuwe categorieën toegevoegd

We hebben de index uitgebreid met 18 nieuwe categorieën. Daarmee kunnen we meer sectoren onderzoeken en onderling vergelijken. Inmiddels bevat de index 2.943 Nederlandse websites.

Een voorbeeld is de nieuwe categorie Juridische hulp particulieren. Hierin onderzoeken we websites van organisaties die juridische dienstverlening aanbieden.

Ook sectoren als apotheken, bibliotheken, musea, openbaar vervoer en reisorganisaties zijn nu afzonderlijk terug te vinden.

De uitbreiding maakt het gemakkelijker om te zien hoe toegankelijk websites binnen een specifieke branche zijn. Dat is interessant voor bezoekers, maar zeker ook voor organisaties die willen weten hoe hun sector ervoor staat.

Trendlijnen maken vooruitgang zichtbaar

Alle bestaande categorieën hebben nieuwe meetresultaten gekregen. Daarnaast tonen we nu trendlijnen die laten zien hoe de scores zich in de loop van de tijd ontwikkelen.

Een toegankelijkheidsscore geeft inzicht in de huidige situatie, maar uiteindelijk willen we vooral weten of er verbetering optreedt. Worden websites in de zorg toegankelijker? Maken gemeenten vooruitgang? En welke sectoren blijven achter?

Door metingen te herhalen en de resultaten naast elkaar te zetten, kunnen we die ontwikkelingen steeds beter volgen. Daarmee groeit de Toegankelijkheidsindex van een momentopname naar een instrument waarmee we de ontwikkeling van digitale toegankelijkheid in Nederland inzichtelijk maken.

Van scores naar concrete verbeterpunten

Een percentage zegt niet altijd genoeg. Daarom laten we bij iedere categorie nu ook drie websites zien waar de automatische tests concrete mogelijkheden voor verbetering hebben gevonden. Niet om deze websites als slecht te bestempelen, maar om inzichtelijk te maken wat er precies verbeterd kan worden.

We tonen de gevonden problemen en leggen uit waarom deze belangrijk zijn. Bijvoorbeeld:

• Een website waarop inzoomen is uitgeschakeld. Voor iemand met slecht zicht kan het daardoor lastig zijn om teksten en andere onderdelen goed te bekijken. Door inzoomen mogelijk te maken, wordt de website beter bruikbaar.
• Een formulier zonder duidelijk label bij een invoerveld. Een bezoeker die een schermlezer gebruikt, weet mogelijk niet welke informatie moet worden ingevuld. Door invoervelden correct van labels te voorzien, wordt het formulier begrijpelijker.
• Een onderdeel dat niet met het toetsenbord te bedienen is. Mensen die geen muis kunnen gebruiken, kunnen daardoor bepaalde informatie mogelijk niet bereiken. Door het onderdeel ook met het toetsenbord toegankelijk te maken, kunnen meer bezoekers het gebruiken.
• Een onjuiste structuur van lijsten. Een schermlezer kan hierdoor de samenhang tussen onderdelen verkeerd voorlezen. Met een correcte HTML-structuur wordt de informatie beter begrijpelijk.

Dit zijn voorbeelden van problemen die we daadwerkelijk in onze scans tegenkomen. Bij de uitgelichte websites laten we zien welke onderdelen aandacht verdienen en geven we waar mogelijk een aanbeveling voor verbetering.

Zo maken we digitale toegankelijkheid concreet. Organisaties kunnen zien waar verbeteringen mogelijk zijn en bezoekers krijgen een beter beeld van wat digitale toegankelijkheid in de praktijk betekent.

Onze onderzoeksgegevens worden gebruikt door het RIVM

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) gebruikt onze onderzoeksgegevens voor de Monitor Nationale Strategie voor de implementatie van het VN-verdrag Handicap.

Deze landelijke monitor brengt in kaart hoe Nederland ervoor staat bij het realiseren van de doelstellingen van het VN-verdrag Handicap. Daarbij wordt gekeken naar uiteenlopende onderwerpen die belangrijk zijn voor de zelfstandigheid en maatschappelijke deelname van mensen met een beperking.

Digitale toegankelijkheid is daar een belangrijk onderdeel van. Volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving betekent immers ook dat je zelfstandig gebruik moet kunnen maken van websites en digitale diensten.

Het RIVM combineert onze onderzoeksgegevens met informatie uit andere onderzoeken, waaronder gegevens van de Autoriteit Consument & Markt en DigiToegankelijk.

Dat onze onderzoeksgegevens worden meegenomen in deze landelijke monitor onderstreept de waarde van de Toegankelijkheidsindex. Door digitale toegankelijkheid op grote schaal te meten en ontwikkelingen zichtbaar te maken, leveren we concrete inzichten die ook op landelijk niveau gebruikt kunnen worden.

Digitale toegankelijkheid verdient blijvende aandacht

De resultaten van onze onderzoeken laten zien dat digitale toegankelijkheid nog lang niet vanzelfsprekend is. Er is nog veel ruimte voor verbetering, ook bij grote en bekende organisaties.

Met de Toegankelijkheidsindex willen we structureel zichtbaar maken waar Nederland staat en hoe dat verandert. Niet alleen door scores te publiceren, maar vooral door inzichtelijk te maken waar verbeteringen mogelijk zijn en of organisaties daadwerkelijk vooruitgang boeken.

Benieuwd hoe jouw sector ervoor staat? Bekijk de vernieuwde Toegankelijkheidsindex.nl en ontdek de resultaten.